Tessiner Alpkäse AOP
Tessiner Alpkäse AOP

Formaggio d’alpe ticinese AOP

De alpenkaas wordt als voorloper van de harde en halfharde kaas beschouwd. Het eerste schriftelijke bewijs dat het gebruik van de alpenweiden al diep in de landelijke gemeenschap van Ticino (Tessin) verankerd was en dat ook toen al alpenkaas werd geproduceerd, komt uit de 12e eeuw. De absolute noodzaak om het gehele territorium te benutten, dwong de inwoners van het Alpengebied ertoe in de zomer al hun vee, inclusief melkvee, voor de kaasproductie naar hogergelegen gebieden te brengen. Hierbij hielden zij zich geleidelijk in verschillende vegetatiezones (corti) van dezelfde alpenweide op. De afstand tot de vestigingsgebieden en de noodzaak om lang houdbare producten te maken, leidden tot de ontwikkeling van een gepaste techniek en zo tot de productie van alpenkaas.

In zijn beschrijving van het Italiaanse Zwitserland van 1783 tot 1987 vermeldt Schinz de kaas en het gebruik van de alpenweiden in de districten van het kanton Ticino, waar dit product werd gemaakt. Zijn verklaringen worden gestaafd met beschrijvingen van de afzonderlijke alpenweiden en de kaasproductietechniek. In een hoofdstuk van het boek ‘Gotthard End su Biasca e Ia Val Pontirone’, dat in 1920 verscheen, wordt de productiemethode van alpenkaas in detail beschreven. Met uitzondering van de hygiënevoorschriften die in de loop der tijd zijn ingevoerd, en de nieuwe microbiologische kennis op het gebied van hygiëne en kaasproductie, is deze methode in essentie tot op vandaag dezelfde gebleven.

De formaggio d'alpe ticinese mag terecht de ambassadeur van de berglandbouw in het kanton Ticino worden genoemd. Zijn bijzondere karakter dankt hij aan de specifieke eigenschappen van de alpenweideflora en de speciale productiemethode. Op de almen van Ticino, die op een hoogte tussen 1500 en 2400 meter liggen, groeien zeer veel lekkere en veelsoortige grassen. Op een alpenweide kan men tot 250 verschillende plantensoorten aantreffen, terwijl dat er op een weide in het dal ten hoogste 20 zijn. Precies deze biodiversiteit, die van alm tot alm verschillend kan zijn, geeft de kaas zijn buitengewone, unieke en typische smaken en geuren.

Hij is niet alleen lekker, maar ook gezond. In recente onderzoeken, die in samenwerking met ALP Liebefeld werden uitgevoerd, heeft men kunnen vaststellen dat de kaas veel onverzadigde vetzuren (CLA, omega 3 en omega 6) bevat, die zeer belangrijk zijn voor onze gezondheid.

Tessiner Alpkäse is veel meer dan gewoon een fantastisch voedingsmiddel, hij is de authentieke uitdrukking van de verbondenheid van een product met zijn streek. Hij is een kunst, een levensstijl. Hij is cultuur, traditie en puur natuur.